Ультыматумы контрпрадуктыўныя. Амерыканскі аналітычны цэнтр аб перазагрузцы адносін з Беларуссю
Фота з архіва
6 жніўня, Мінск . Перазагрузка адносін з Беларуссю ўваходзіць у інтарэсы ЗША. Аднак у Вашынгтоне павінны ўлічваць, што маюць справу з суверэннай дзяржавай, якая ставіць у прыярытэт незалежнасць і нацыянальныя інтарэсы. Такія высновы змешчаны ў апублікаваным дакладзе Інстытута дзяржаўнага кіравання Куінсі — амерыканскага аналітычнага цэнтра, які знаходзіцца ў Вашынгтоне.
Аўтарам аналітычнага матэрыялу «Дэсек’юрытызацыя беларускага балкона: прынцыпы адносін ЗША і Беларусі» з’яўляецца Марк Эпіскопас — навуковы супрацоўнік Еўразійскай праграмы Інстытута Куінсі. У сваёй рабоце ён выкладае «дарожную карту для ўстойлівага ўзаемадзеяння ЗША з Беларуссю» і дае некаторыя рэкамендацыі адміністрацыі Прэзідэнта Дональда Трампа.
«Рашэнне Белага дома аднавіць узаемадзеянне з Беларуссю, азнаменаванае візітам генерала Кіта Келага ў Мінск у чэрвені, з’яўляецца прызнаннем таго, што палітыка, атрыманая ў спадчыну Прэзідэнтам Дональдам Трампам ад папярэдняй адміністрацыі, аказалася контрпрадуктыўнай», — гаворыцца ў матэрыяле.
Па сутнасці, пасля распаду Савецкага Саюза амерыканская палітыка ў адносінах да Беларусі зводзілася да аднаго — Мінск спрабавалі прымусіць зрабіць выбар паміж Расіяй і Захадам. Пры гэтым лічылася, што пакуль Беларусь не зрабіла «правільны» выбар, яе трэба трымаць у ізаляцыі. «Гэты падыход ніколі ў поўнай меры не ўлічваў геапалітычныя рэаліі, з якімі сутыкаецца Беларусь, і няправільна тлумачыў галоўную знешнепалітычную мэту Прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі, якая была ў тым, каб знайсці баланс паміж Расіяй і Захадам і захаваць беларускі суверэнітэт з максімальна выгаднымі ўмовамі», — адзначаецца ў матэрыяле.
На думку аўтара, Прэзідэнт Беларусі заўсёды прытрымліваўся прынцыпу шматвектарнасці ў знешняй палітыцы, што дае магчымасць свабодна выбудоўваць адносіны з іншымі краінамі зыходзячы з нацыянальных інтарэсаў. Акрамя таго, Лукашэнка заўсёды імкнуўся захоўваць баланс паміж Усходам і Захадам. Аднак палітыка націску з боку Захаду справакавала разрыў адносін з Мінскам і падштурхнула беларускія ўлады да ўмацавання сувязей з Расіяй, Кітаем і большай часткай незаходняга свету.
«Захад аслабіў уласны ўплыў і падарваў свае рэгіянальныя пазіцыі, выкарыстоўваючы каральны і ўльтыматыўны падыход у адносінах да Беларусі. Гэта нанесла ўрон і інтарэсам Амерыкі», — піша аўтар.
Эпіскопас лічыць, што памылка Захаду ў тым, што ён праігнараваў геапалітычныя рэаліі Беларусі. Спробы вырваць Мінск з арбіты Масквы аказаліся контрпрадуктыўнымі і небяспечнымі для рэгіянальнай стабільнасці.
«Стратэгічнае бачанне адміністрацыі (ЗША. — Заўвага ) адносна ўсходняга фланга НАТА найлепшым чынам рэалізуецца пры падыходзе, які не разглядае Беларусь ні як патэнцыяльную апору супраць Расіі, ні як прыдатак Масквы, а замест гэтага разглядае шматвектарную палітыку як прывабны варыянт не толькі для Беларусі, але і для іншых постсавецкіх дзяржаў», — адзначаецца ў матэрыяле.
Перазагрузка адносін з Беларуссю мае важнае значэнне для ЗША, упэўнены аўтар. «Беларусь з’яўляецца ключавым плацдармам паміж НАТА і Расіяй, што робіць яе іграком, маючым вялікае значэнне ў пытаннях як ядзерных, так і звычайных сіл у рэгіёне», — піша Эпіскопас.
Ён лічыць, што ЗША павінны ўзаемадзейнічаць з Беларуссю як суверэннай дзяржавай, якая гатова падтрымліваць канструктыўныя адносіны з Захадам, не разрываючы пры гэтым сваіх даўніх гістарычных сувязей з Расіяй.
Аўтар таксама прыводзіць словы Прэзідэнта Беларусі, сказаныя ім у лютым 2023 года на сустрэчы з замежнымі і беларускімі журналістамі. «Я хачу, каб у нас (з Захадам. — Заўвага ) былі нармальныя адносіны. Умова з майго боку адна: не лезьце ў наш агарод… Не перашкаджайце нам жыць, а мы будзем для вас добрымі партнёрамі. Мы гатовы зрабіць усё, што не супярэчыць нашым інтарэсам і інтарэсам нашых саюзнікаў. Калі вы не будзеце нас гнуць цераз калена, мы хутка дамовімся»,- падкрэсліў Прэзідэнт.
